Wpływ użytkowników pojazdów na jakość powietrza

Zanieczyszczenie powietrza to olbrzymi problem rozwojowy XXI wieku, a w Polsce wciąż możemy zrobić wiele w celu polepszenia jego jakości. Korzystanie z pojazdów ma wpływ na jakość powietrza, chociaż jest to oddziaływanie mniejsze niż wpływ niskiej emisji, przemysłu czy rolnictwa. Władze starają się wprowadzać zmiany na poziomie lokalnym, krajowym i europejskim, jednak w transporcie samochodowym już teraz zmiany mogą być zainicjowane bezpośrednio przez użytkowników pojazdów.

Skupienie się przez producentów samochodów na efektywności paliwowej, w ramach wysiłków zmierzających do osiągnięcia celów związanych ze zmianami klimatycznymi, doprowadziło do wzrostu liczby samochodów z silnikiem Diesla na drogach. Chociaż pojazdy z silnikami wysokoprężnymi są bardziej oszczędne pod względem zużycia paliwa niż benzynowe, ich spaliny wytwarzają więcej szkodliwych zanieczyszczeń.

Nowe, bardziej rygorystyczne, europejskie  normy emisji spalin powinny pomóc w utrzymaniu czystości powietrza w mieście, ponieważ liczba pojazdów z silnikami wysokoprężnymi wzrosła, ale nie były one tak skuteczne, jak oczekiwano.

Emisje gazów cieplarnianych oraz zmiany klimatu są często mylone ze smogiem, czyli zanieczyszczeniami mającymi wpływ na jakość powietrza, którym codziennie oddychamy. Są to dwa różne problemy, chociaż na wiele sposobów ze sobą powiązane. Podejmowanie walki ze smogiem nie spowoduje zatrzymania zmian klimatu, natomiast przyczyni się bezpośrednio do poprawy jakości życia i zdrowia nas wszystkich.

Obok emisji zanieczyszczeń pochodzących z pieców, emisja spalin w transporcie przyczynia się do złej jakości powietrza, zwłaszcza w polskich metropoliach. Problemy te wynikają choćby z powszechnego, nielegalnego procederu usuwania z samochodów części odpowiedzialnych za ograniczanie, zgodnie z wprowadzonymi normami euro, emisji szkodliwych substancji w spalinach.

Funkcjonujący w Polsce system dopuszczania pojazdów do ruchu drogowego, w tym obowiązujące procedury w zakresie badań technicznych pojazdów oraz wymogi dotyczące wyposażenia stacji kontroli pojazdów, nie zapewniają skutecznego eliminowania z ruchu pojazdów z nadmierną emisją substancji szkodliwych dla ludzi i środowiska.

Jedną z istotnych przyczyn negatywnego oddziaływania transportu samochodowego na środowisko jest nieprawidłowe przeprowadzanie badań technicznych pojazdów oraz brak efektywnych kontroli drogowych w odniesieniu do elementów oddziałujących na środowisko.

Wpływ smogu na zdrowie ludzi ma również swój wymiar finansowy w postaci istotnego obciążenia dla budżetu państwa, regionów, pracodawców, ubezpieczycieli czy portfela każdego z nas. Jednostkowe decyzje i wybory, także użytkowników pojazdów, w tym kierowców, mogą wspierać walkę ze smogiem.

Wiedza napędza zmiany

W Polsce wciąż mamy  niską świadomość  na temat związku pomiędzy stanem technicznym samochodu a jego bezpieczeństwem. Wskutek tego, po drogach porusza się duża liczba pojazdów stwarzających zagrożenie dla środowiska naturalnego.

Co możemy zrobić, aby to zmienić? Uciec tam, gdzie smogu nie ma, uświadamiać siebie i innych o jego szkodliwości oraz… zadbać o stan auta.

Warto zdawać sobie sprawę z tego, że dzięki stosowaniu wysokiej jakości filtra kabinowego, powietrze wewnątrz pojazdu może być zdecydowanie czystsze w porównaniu do tego, którym oddychają osoby poruszające się ulicami miast. Do większości aut od dawna można kupić filtry z węglem aktywnym i materiałem filtracyjnym, zatrzymującym toksyczne gazy i mniejsze drobiny pyłów zawieszonych w powietrzu.

Z raportów NIK wynika, że system badań technicznych pojazdów nie spełnia swojej roli w zakresie kontroli emisji spalin. Wyzwaniem jest dopuszczanie do poruszania się po drogach aut, które nie spełniają wyznaczonych norm, a poddawane są badaniom technicznym w Stacjach Kontroli Pojazdów (SKP).

Odpowiedzialny warsztat

Problem spalania zużytych olejów smarowych w celu ogrzewania budynków jest  istotnym problemem i jednym z czynników, które przyczyniają się do złej jakości powietrza w Polsce oraz chorób tym spowodowanych. Zużyte oleje powinny być poddawane regeneracji. Niestety, rocznie spalanych jest ich kilkadziesiąt tysięcy ton – w nieprzystosowanych do tego instalacjach olejowych – co powoduje emisję wielu silnie toksycznych substancji. Choćby tylko ze względów zdrowotnych konieczne jest utylizowanie tego odpadu, a nie jego spalanie w kotłach.

Inter Cars od lat wspiera swoich klientów, niezależne warsztaty samochodowe i motocyklowe,w wykonywaniu ich obowiązków ustawowych. W ramach programu Bio Serviceserwisy mogą liczyć na kompleksowy odbiór odpadów pochodzących z ich działalności, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Po otrzymaniu z warsztatów zużytych materiałów, są one przekazywane do profesjonalnej, bezpiecznej utylizacji, albo do recyklingu.

Coraz więcej mechaników decyduje się na w pełni odpowiedzialne podejście do utylizacji odpadów warsztatowych. Szereg przepisów wymusza na serwisach mechanicznych określone zachowania, ale naszym zdaniem równie ważna jest rosnąca świadomość wagi naszego wpływu na środowisko. Dzięki wsparciu oferowanego przez Inter Cars programu Bio Service ekologicznie odpowiedzialne działania nie wymagają dodatkowego, dużego nakładu pracy, a możliwość skorzystania z naszej refundacji sprawia, że mogą one kosztować dużo mniej. Warto zatem zadawać pytania w warsztatach samochodowych, z usług których korzystamy: w jaki sposób zajmują się utylizacją zużytych olejów?

Wpływ stanu technicznego pojazdu na jakość powietrza

Po polskich drogach jeździ wiele starszych pojazdów, w tym tych z silnikiem Diesla. Istotna część użytkowanych silników wysokoprężnych emituje więcej rakotwórczych tlenków azotu niż wynoszą normy. Przy tym polski system dopuszczania samochodów do ruchu jest nieszczelny. Jak dotąd nie jest również ścigane coraz powszechniejsze wycinanie z pojazdów elementów służących ochronie środowiska, w tym m.in. filtrów cząstek stałych (DPF). Taką usługę łatwo znaleźć na rynku, zaś Internet pełen jest wskazówek, jak taki filtr usunąć.

Niska jest też świadomość użytkowników pojazdów na temat konsekwencji usuwania takich elementów z samochodów, a co za tym idzie wpływu takich działań zarówno na środowisko naturalne, jak i zdrowie ludzi.

Jak wykazały kontrole NIK, Inspekcja Transportu Drogowego i policja w trakcie kontroli drogowej mają ograniczone możliwości wykrywania takich przeróbek, ponieważ ciężko je odkryć podczas pobieżnych oględzin pojazdu. Wynika to głównie stąd, że w praktyce usuwane są wkłady do filtrów, a nie całe filtry. Ponadto, policja i ITD nie dysponują sprzętem pozwalającym na wykrycie zmian w oprogramowaniu silnika.

Unia Europejska nie postrzega smogu jako wspólnego problemu i pozostawia wolną rękę krajom członkowskim w walce z zanieczyszczeniami. To skutkuje różnymi normami dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń w poszczególnych krajach, np. w Polsce poziom alarmowy dla pyłów zawieszonych wynosi 300 mikrogramów a we Francji 80. Jednocześnie unijne normy są kilkakrotnie mniej restrykcyjne, niż te określone przez Światową Organizację Zdrowia WHO.

Wyzwaniami w samochodach napędzanych olejami silnikowymi w rynku ciężarowym są: niestosowanie dodatku AdBlue i nadmierna emisja tlenków azotu (NOx). Natomiast w pojazdach do 3,5 tony emisja z silników Diesla, w których usunięto filtr cząstek stałych (DPF). Zjawisko usuwania takich filtrów można byłoby wyeliminować poprzez odpowiednie kontrole w ramach okresowych badań technicznych pojazdów.

Inter Cars, jako lider w dystrybucji części zamiennych do samochodów, głęboko wierzy, że tylko należycie utrzymane pojazdy mogą zapewniać emisje na poziomie deklarowanym przez producentów pojazdów, zaś wartości emitowanych cząstek stałych oraz NOx są na poziomie takim, jak po opuszczeniu fabryki.

Strefy Czystego Transportu (SCT)

Wiele miast planuje wprowadzić SCT, aby lokalnie przeciwdziałać zanieczyszczeniu powietrza. Nie muszą one jednak obejmować schematów opłat. Jest wiele innych rozwiązań, które władze lokalne mogą zrobić, aby zmniejszyć zanieczyszczenie. Mogą poprawić układ dróg i przepływ ruchu, wprowadzić bezpieczniejsze i wygodniejsze sieci dróg rowerowych lub pieszych oraz sprawić, że transport publiczny stanie się bardziej atrakcyjną alternatywą.

Prawdziwa zmiana może jednak wynikać z tego, jak użytkownicy pojazdów, w tym kierowcy, będą dbali o swoje samochody oraz jak nimi będą jeździli.

Nowe normy emisji spalin

Normy emisji spalin w samochodzie to wartości, które określają limit ich emisji dla pojazdów na terenie Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Nie są one wspólne dla każdego rodzaju pojazdu — w tym dla ciężarówek, autobusów, pociągów czy traktorów.

W przypadku, w którym określone auta nie spełniają norm, nie mogą być sprzedawane na terenie Unii Europejskiej. Wyjątek stanowią te pojazdy, które już poruszają się po drogach.

W 2014 roku pojawiła się norma Euro 6, która po kilku późniejszych modyfikacjach nadal obowiązuje. Według jej zapisów, lekkie pojazdy nie mogą emitować więcej niż 400 mg/kWh tlenków azotu i powyżej 10 mg/kWh cząstek stałych.

Zasady związane z normami emisji spalin w samochodzie są różne w zależności od rodzaju jednostki napędowej. Silniki benzynowe posiadają dopuszczalną wartość wydzielania tlenku węgla na poziomie 1 g/km. W przypadku węglowodorów wymogi Euro 6 wynoszą 0,1 g/km. Silniki wysokoprężne muszą liczyć się z bardziej restrykcyjnymi normami.

Rola użytkowników pojazdów i niezależnego rynku motoryzacyjnego

W zakresie dążenia do poprawy jakości powietrza, wierzymy w siłę solidarności oraz transparentności danych. Dzięki temu możemy sprostać wyzwaniom związanym z emisją –wnosząc znaczący wkład w pozytywne zmiany i osiąganie trwałych wyników, dla ludzi i klimatu.

Walka o czyste powietrze trwa, zaś niezależny motoryzacyjny rynek posprzedażny (independent automotive aftermarket), którego Inter Cars jest częścią, może odegrać w niej ważną rolę. Producenci części zamiennych, dystrybutorzy, warsztaty motoryzacyjne, a także użytkownicy pojazdów, w tym kierowcy, mają ograniczony wpływ na flotę pojazdów i muszą dostosowywać się do trendów wyznaczanych przez producentów aut oraz regulacji prawnych. Budowanie świadomości wszystkich uczestników niezależnego rynku motoryzacyjnego, a także użytkowników pojazdów, czego skutkiem będzie większa troska o stan techniczny pojazdów, może jednak dać realny wkład w tej walce.

Planujmy naszą mobilność. Także nasz styl jazdy może mieć duże znaczenie dla jakości powietrza. Warto unikać pracy silnika na biegu jałowym. Jeśli zamierzamy na chwilę zaparkować, warto pomyśleć o jego wyłączeniu. Wolniejsza i płynna jazda również pomaga zaoszczędzić paliwo i zredukować emisje.

Regularne serwisowanie samochodu pomoże zmniejszyć jego wpływ na jakość powietrza. Dzięki temu pojazd będzie dłużej nam służył i stanie się mniej podatny na awarie. Utrzymanie odpowiedniego ciśnienia w oponach także wpływa na zużycie paliwa. Sprawdzajmy, czy urządzenia i części w aucie są w dobrym stanie, na przykład filtry naszych silników Diesla (DPF). Nasze samochody mogą działać gorzej, zaś ich naprawy być o wiele bardziej kosztowne, jeśli nie będziemy ich właściwie użytkować.

Zrównoważona mobilność dla ludzi i klimatu stanowi ważny element strategii biznesowej Inter Cars. Troska o jakość powietrza stała się również istotnym obszarem działania powołanej niedawno przez naszą firmę Fundacji Inter Cars.

Tylko wspólna walka ze smogiem może przynieść satysfakcjonujące skutki – czyste powietrze w naszych płucach.